.     GAYB Kesinlikle algılanması mümkün olamayan...Bilinmesi, kavranılması, tefekkürü kesin olanaksız olan... (Mutlak gayb) Algılama sınırına göre varolan...(İzâfi gayb) "Allah" dilemesi ve takdiri sonucu olarak bilinebilen... Allah'ın yaratmadıklarının adı... Beş duyu adını verdiğimiz kesitsel algılama araçlarımızla tesbit edemediğimiz âlemler(boyutlar) ve bu âleme (boyuta) ait varlıklar... Algılama aracının kapasitesi dışında kalan, algılayamadığı şey...   GAYB, BEŞ DUYU İLE TESBİT EDEMEDİĞİMİZ BOYUTLAR VE O BOYUTA AİT VARLIKLARI ANLATIR! "GAYB" kelimesiyle bizim beş duyu adını verdiğimiz kesitsel algılama araçlarımızla tesbit edemediğimiz âlemler(boyutlar) ve bu âleme (boyuta) ait varlıklar anlatılır... Beş duyu dediğimiz kesit tesbiti yapan araçlarımızın kapasitesi dışında kalanları algılayamayan beyin, bunların tümünü "GAYB" olarak nitelendirir... Beş duyu aracılığıyla ile değerlendirilebilenlerin adı ise Din dilinde "şehâdet" âlemidir... Ki bu bizim “madde âlemi” (boyutu) dediğimiz kısımdır. İKİ TÜRLÜ GAYB VARDIR "GAYB" ikiye ayrılır... a.    "GAYB-I MUZAF"...       "İzafi-göresel Gayb" b.    "GAYB-I MUTLAK"...       "Kesinlikle algılanması mümkün olamayan Gayb"   GÖRESEL GAYB (İZÂFİ GAYB-MUZAF GAYB)  Göresel algılanamayanlar anlamınadır. Allah’ın dilemesi ve takdiri sonucu olarak bilinebilir! Ve bu biliş “ALLAH”ın muradı doğrultusunda çok yönlü bilinebilir.   Kabir âlemi, kişinin biyolojik hâlihazır bedenini terketmesinden sonra içinde yaşadığı mezardan geçtiği âlem ya da boyuttur!.. Berzah alemi ise, Nebiler, şehitler ve bazı velilerin halen yaşamakta oldukları ve zaman zaman biraraya gelerek görüştükleri âlemdir... Mahşer âlemi ise, "kabir aleminde kabuslar içinde veya güzel görüntülerle" yaşamlarını sürdürenler ile; “berzah” aleminde serbest dolaşanların tümünün bir araya geleceği; ve herkesin dünyada yaptıklarının kesin neticelerini görüp alacağı süreçtir!... Sırat devresi ise, "cehennem" içine çekilmekteki dünya üzerinde bulunan, insanların, "cennetler" ismiyle tanımlanan ortama kaçış olayıdır... Dünyada iken yaptığı çalışmalar sonucu elde ettiği güç oranında, kişiler, geçiş süreci içinde cehennemin ızdırabını çekerler... Ya da güç yetersizliğinin doğal sonucu olarak, kaçamayıp, sonsuza dek orada kalırlar... Yahut da, bütün bu aşamalardan geçerek, neticede “cennet” ismiyle işaret edilen, Allah'ın kendisine bahşetmiş olduğu “hilâfet” özellikleriyle, her istediklerini oluşturacakları mutlu yaşam boyutuna geçerler... İşte belki de yüzmilyonlarla seneleri kapsayacak böyle bir süreç ve olaylara “gayb” kelimesiyle işaret edilmiştir!... Diğer taraftan olayın bir başka yönü daha vardır... İnsan türüne göre gayb başkadır; cin türüne göre gayb başkadır; melek türlerine göre dahi gayb başka başkadır!.. Yani, sadece insana "göre" gayb sözkonusu olmayıp, tüm varlık türlerine göre de "gayb" değişik değişiktir... Ki bu yüzden, bu "gayb" türüne "gaybı muzaf" yani "göresel gayb" derler.. GÖRESEL GAYB, BİRİME GÖRE DEĞİŞİR Algılama aracının kapasitesi dışında kalan, algılayamadığı şey, o araca göre gaybdır! Buna “göresel gayb” da diyebiliriz Sana göre gayb başkasıdır Bana göre gayb başkadır Ötekine göre gayb âlemi başkadır İnsana göre gayb başkadır Cine göre gayb başkadır Meleğe göre gayb başkadır